Terug naar het overzicht Aquaria

Waterchemie: Zuurtegraad en Hardheid

De zuurtegraad of alkaliteit is niet te verwarren met de hardheid van het water. De zuurtegraad, ook de pH-waarde genoemd, drukt uit of het water zuur (onder de schaal van 7) of alkalisch (boven de 7) reageert. We mogen niet vergeten dat de pH schaal steeds tot de tiende macht wordt uitgedrukt. U begrijpt wanneer de pH- waarde wijzigt met een aantal tienden, dit een zeer ingrijpende invloed heeft op het milieu van de vissen en planten.

Leidingwater reageert vaak alkalisch. Dit is te wijten aan enerzijds de hardheid (Gh waarde) en de tijdelijke hardheid ( KH waarde). Wanneer het leidingwater onthard wordt krijgen we betere en leefbare waarden voor het aquarium.

Het ontharden van hard leidingwater kan op verschillende manieren gebeuren :

  • Het omkeer-osmose apparaat
  • Het ontharden met kat- en anionen harsen, ionenwisselaar
  • Het gebruik van gefilterd regenwater
  • Het gebruik van zuren, liefst op basis van natuurlijke extracten
  • Het CO2 bemestingsapparaat

Het omkeer-osmose apparaat is een toestel aangesloten op het waternet. Door de druk wordt leidingwater door een speciaal membraam gestuwd. Dit membraam laat alleen zuiver water door en de rest wordt naar het afvalkanaal gevoerd als afvalwater. Het water wordt niet alleen onthard, maar bovendien worden schadelijke stoffen verwijderd zoals zouten, sulfaten, zware metalen, pesticiden en zelfs bacterien en virussen worden met het restwater weggespoeld. Dit is de modernste, milieuvriendelijkste en tergelijkertijd de goedkoopste methode voor het ontharden. Het osmose-water is puur niet te gebruiken, maar moet vermengd worden met mineralen en hardheids-poeder of door vermenging met 25% leidingwater.

De ionenwisselaar is de voorloper van het omkeer-osmose apparaat en is een toestel dat uit twee kokers in serie geplaatst aan de waterkraan aangesloten wordt. Het water vloeit met een lage stroming door de harsen heen, die het water ontharden. De eerste koker onthardt het water van zijn totale hardheid(GH), de tweede de carbonaat- of tijdelijke hardheid(KH).

Eénmaal de harsen verzadigd, zijn deze harsen te regenereren met keukenzout en zoutzuur.
Eenvoudig en goed toestel, maar wel iets omslachtiger in onderhoud.

Regenwater is niet zonder gevaar te gebruiken en is sterk afhankelijk van bepaalde factoren die niet te controleren vallen. Regenwater is meestal zeer zacht, nl GH 0° DH en een KH max 1° DH, en gemengd met leidingwater zou men een optimale waterkwaliteit bereiken. Schadelijke stoffen ten gevolge van de luchtverontreiniging (zure regen) en mosdeeltjes van daken geven vaak later immense problemen met vissen en leidt vaak tot de vervelende weelderige algenbloei. Bovendien het puur gebruiken van regenwater zonder de hardheden leidt tot snelle verzuring tot zeer gevaarlijke waarden ( pH 4,5 °) met vissterften tot gevolg.

In de handel worden zuurverlagende producten aangeboden, maar het gebruik ervan moet steeds geleidelijk en telkens na het meten van het water toegediend worden. Na een paar dagen gaat de pH-waarde van het aangezuurde aquariumwater zijn oorspronkelijke waarde terugaannemen. Dit komt omdat de KH-waarde van het water nog niet is gedaald of onvoldoende, zodat opnieuw een toediening dient te gebeuren. Dit moet men meermaals herhalen. Het gebruik van turfgranulaat in de filter is een betere werking gegarandeerd ter verlaging van de pH-waarde van het aquariumwater, omdat eerst de KH-waarde verlaagd wordt en later daalt de pH-waarde automatisch. Toch bereikt men nauwelijks de waarde van 7,2 of nog lager. De gele verkleuring van het aquariumwater moet men erbij nemen.

Het CO2 Bemestingsapparaat biedt een goede oplossing om het evenwicht tussen koolzuurgas en zuurstofgehalte te regelen, en dus onrechtstreeks heel wat processen positief beinvloed zoals de Ph-waarde. De hoge pH-waarde van het water is vaak het gevolg van een gebrek aan CO2 versterkt door sterke stromingspompen in de filters(hoog O2 gehalte). In de natuur speelt zich dit proces zich dagelijks af, ‘s nachts is er toename van CO2 door opname van de zuurstof door vissen en planten. Overdag wordt deze CO2 door de planten omgezet in O2. Hierdoor krijgt men een natuurlijke aanzuring van het water en een natuurlijke pH-waarde van 7,2. Dit proces kan men nauwgezet door het plaatsen van een CO2 systeem bekomen. Regelmatig meten van het CO2 gehalte is dan ook aangewezen, omdat ook hier overdaad schaadt.